Үлбі зауытының әзірлемесі үздіктер қатарында

ҮМЗ-нің Карлсруэ қаласынан ғалымдармен бірлескен жұмысы титан бериллидін алудың өнеркәсіптік процесін әзірлеуге әкелді. Қазіргі сәтте «ҮМЗ» АҚ өнертабысына патент алу процесі жүруде.

Келешектегі термоядролық реакторларда пайдаланудан басқа, жаңа конструкциялық материал бөлу реакторларының шағылдырғыштарында, зымырандық және ғарыштық техникада қолданылуы мүмкін.

ҮМЗ-де жасалған титан бериллиді бірқатар бірегей қасиеттерге ие. Ол бериллиймен салыстырғанда, жоғарырақ жұмыс температураларына шыдайды және жемірілуге жақсырақ беріктікпен ерекшеленеді. Материалдағы уранның құрамы да өте төмен, Materion Brush (АҚШ) өндіретін бериллийдегіден 500 есе аз болып келеді. Алынған бериллидтің тығыздылығы да аса жоғары – теориялықпен салыстырғанда 98%, және түйіршіктерінің өлшемі де 8 микронды ғана құрайды.

ҮМЗ жұмыскерлері титан бериллидін алудың технологиялық тәсілін әзірледі. Алынған бұйым реактор жұмысы жағдайларын елестететін режимдегі сынаулардан сәтті өтті. Ол үшін титан бериллидінен жасалған блоктың макеті 900^оС дейін қыздырылған индукциялық пеште термоциклдеудің 50 циклінен өтті.

Жақын болашақта материалдың қасиеттерін арнайы зерттеу құрал-жабдығы бар Еуропа, АҚШ, Жапония мен Оңтүстік Кореяның мүдделі зертханаларымен зерделеу жоспарланып отыр.